THÔNG TIN CƠ BẢN VỀ NƯỚC CỘNG HÒA LIÊN BANG NIGERIA VÀ QUAN HỆ VỚI VIỆT NAM

1. Khái quát:

 Nigeria ở Tây Phi, Tây giáp Benin, Đông giáp Tchad và Cameroon, Bắc giáp Niger, Nam giáp vịnh Guinea

 Diện tích: 923,768 km²

 Dân số: 131 triệu người (7/2006), đông dân nhất châu Phi

 Ngôn ngữ chính thức: Tiếng Anh

 Tôn giáo: 50% dân số theo đạo Hồi, 40% theo đạo Thiên chúa và 10% theo đạo cổ truyền

 Thủ đô: Abuja

 Quốc khánh: 1/10/1960

 Tổng thống: Umaru Yar’ Adua (5/2007)

 Bộ trưởng Ngoại giao: Joy Ogwu

2. Lịch sử:

- Nigeria ra đời khoảng thế kỷ 11 trước Công nguyên với Vương quốc Borno ở miền Bắc, Vương quốc Haussa ở miền Tây và Vương quốc Yoruba ở miền Nam. Đến thế kỷ 16, các Vương quốc này đã tương đối phát triển và có giao lưu với người châu Âu. Năm 1849, đế quốc Anh xâm chiếm Nigeria, và đến năm 1914 đặt toàn bộ lãnh thổ Nigeria dưới sự cai trị chung của toàn quyền Anh. Từ năm 1920, nhất là sau chiến tranh thế giới II, phong trào đấu tranh đòi độc lập của nhân dân Nigeria nổi lên mạnh mẽ. Trước tình hình đó, Anh buộc phải để cho Nigeria được tự trị.

- Ngày 1/10/1960 Nigeria được Anh trao trả độc lập. Ông Abukaba Towoga Balawa làm Thủ tướng đầu tiên. Ba năm sau (1/10/1963) Nigeria tuyên bố lấy tên là nước Cộng hoà Liên bang Nigeria, nằm trong Khối liên hiệp Anh.

3. Chính trị:

- Nigeria theo chế độ đa đảng, có Quốc hội lưỡng viện. Tổng thống đồng thời là người đứng đầu chính phủ. Cả nước chia làm 36 bang và 1 đặc khu thủ đô.

- Đảng phái chính trị: Đảng Dân chủ nhân dân (PDP) Đảng của Tổng thống Obasanjo, Đảng Toàn dân (All Peoples Party), Đảng Liên minh vì Dân chủ (Alliance for Democracy), và một số đảng khác.

- Tình hình hiện nay:

Sau khi ông Abacha mất vào tháng 6/1998, tướng Abdul Salam Abubakar, Tổng tư lệnh lực lượng vũ trang nhậm chức Tổng thống và thành lập nội các mới gồm cả thành phần dân sự và quân sự. Tháng 12/1998 tiến hành bầu cử chính quyền địa phương và tháng 2/1999 bầu cử quốc hội, Đảng Dân chủ nhân dân (PDP) của ông Olusegun Obasanjo (tướng về hưu) giành thắng lợi lớn (181/360 đại biểu quốc hội và 56/109 Thượng nghị sĩ). Cũng trong năm 1999, Hiến pháp mới được thông qua. Ngày 27/2/1999 đã diễn ra tổng tuyển cử bầu Tổng thống theo chế độ dân chủ đa đảng. Ông Olugegun Obasanjo trúng cử và tái đắc cử Tổng thống trong cuộc bầu cử tháng 4/2003 với 61,9% số phiếu bầu. Theo quy định của Hiến pháp, Tổng thống không có quyền tranh cử quá 2 nhiệm kỳ. Tháng 4/2007, Nigeria tổ chức bầu cử Tổng thống mới. Tháng 5/2007, ông Umaru Yar’ Adua trúng cử Tổng thống với 70% số phiếu bầu, đánh dấu việc lần đầu tiên một chính quyền dân sự cầm quyền thay thế cho chính quyền quân sự trước đây.

4. Kinh tế:

- Nigeria là nước có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất châu Phi Nam Sahara (34 tỷ thùng và 2000 tỷ m3 khí đốt tự nhiên). Hàng năm Nigeria cung cấp cho Mỹ 12% tổng lượng dầu nhập khẩu của nước này.

- Tài nguyên thiên nhiên: khí gaz, dầu lửa, thiếc, quặng sắt, than, chì.

- GDP chính thức: 83.36 tỉ USD (2006).

- Tăng trưởng GDP: 5.3% (2006).

- Cơ cấu kinh tế: Công nghiệp: 53.2%, Nông nghiệp: 17.4%, Dịch vụ: 29.4% (2006).

- Xuất khẩu 59.1 tỉ USD (2006) với các mặt hàng chính: Xăng dầu, cacao, cao su.

- Bạn hàng xuất khẩu: Mỹ, Tây Ban Nha, Ấn Độ, Brazil, Pháp, Nhật...

- Nhập khẩu 25.1 tỉ USD (2006) gồm máy móc, hoá chất, thiết bị vận tải, lương thực và hàng tiêu dùng.

- Bạn hàng nhập khẩu: Mỹ, Anh, Đức, Trung Quốc...

5. Đối ngoại:

Nigeria Là thành viên sáng lập ECOWAS, NEPAD, OPEC, thành viên LHQ, Phong trào Không liên kết, Tổ chức các nước Hồi giáo, IMF, AU,... Nigeria hiện nay theo đường lối đối ngoại rộng mở, tham gia tích cực vào các sáng kiến và nỗ lực giải quyết xung đột, gìn giữ hoà bình, hợp tác phát triển kinh tế ở khu vực Tây Phi và châu Phi, có vai trò quan trọng trong các tổ chức khu vực và châu lục; các nước lớn như Mỹ, Nhật, EU và Trung Quốc đều rất quan tâm đến tăng cường quan hệ với Nigeria.

6. Quan hệ với Việt Nam:

- Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao: 25/5/1976

- Trao đổi đoàn: Trước đây Nigeria chỉ chú trọng quan hệ với các nước phát triển như Mỹ, Tây Âu, Nhật Bản nên quan hệ với các nước nhỏ (trong đó có Việt Nam) chỉ ở mức khiêm tốn, ít đoàn qua lại thăm nhau.

Tháng 9/2000 tại LHQ và tháng 2/2003 tại Hội nghị Không liên kết 13 ở Malaysia, Chủ tịch nước Trần Đức Lương đã gặp Tổng thống Nigeria Obasanjo, trao đổi các biện pháp thúc đẩy quan hệ hai nước và mời Tổng thống Obasanjo thăm Việt Nam. Ngày 17-19/4/2005, Tổng thống Nigeria Olusegun Obasanjo đồng thời là Chủ tịch đương nhiệm của AU sang thăm Việt Nam.

Tháng 6/2001, Việt Nam và Nigeria đã ký Hiệp định Thương mại.

- Quan hệ kinh tế thương mại: kim ngạch buôn bán hai chiều năm 2003 đạt 20.7 triệu USD, năm 2004 đạt 70.9 triệu USD, năm 2005 là 47.8 triệu USD và 9 tháng đầu năm 2006 là 37.4 triệu USD.

Từ 17-18/4/2005, Tổng thống Nigeria Olusegun Obasanjo đã sang thăm chính thức Việt Nam.

Ngày 5/8/2005, Bộ Thương mại đã ra quyết định cử người đi mở Phòng Thương mại Việt Nam tại Nigeria.

Từ 23 – 25/11/2005, Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Nigeria đã thăm chính thức Việt Nam. Nhân dịp này Chính phủ hai nước ký Hiệp định hợp tác Kinh tế, Thương mại, Văn hoá, Khoa học và Công nghệ.

Đầu tháng 12/2006, Thứ trưởng Thương mại Đỗ Như Đính đã có chuyến thăm Nigeria trong chương trình xúc tiến thương mại.

Từ 10 – 12/12/2006, Thứ trưởng Ngoại giao Vũ Dũng thăm Nigeria nhằm thúc đẩy hợp tác giữa hai nước, đặc biệt trong lĩnh vực dầu khí, nông nghiệp và nuôi trồng thuỷ sản.

Cơ quan đại diện:

Chính phủ Việt Nam đã quyết định sẽ mở Đại sứ quán Việt Nam tại Abuja và đang triển khai thành lập Đại sứ quán.

Tháng 5/2007, phía Nigeria thông báo cử ông Sani Bako làm Tổng lãnh sự Nigeria tại Hà Nội. Hiện ông Bako đang làm các thủ tục cần thiết cho việc mở Tổng Lãnh sự quán Nigeria tại Hà Nội.